Agnieszka Franków-Żelazny doktor habilitowany sztuki, absolwentka Uniwersytetu Wrocławskiego (studia biologiczne ukończone w 2000 roku) oraz Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu: Wydziału Edukacji Muzycznej (dyplom w 2004 roku) i Wydziału Wokalnego (dyplom w 2005 roku). W 2006 roku ukończyła Podyplomowe Studia Chórmistrzowskie w Akademii Muzycznej w Bydgoszczy, a w 2014 – Akademię Liderów Kultury na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie.

EDUKACJA

Edukację muzyczną rozpoczęła w Głubczycach, gdzie w tamtejszej Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia ukończyła najpierw w 1991 roku klasę fortepianu, a następnie w 1995 roku klasę fletu poprzecznego. To właśnie na tym instrumencie kontynuowała naukę w PSM II st. im. Ryszarda Bukowskiego we Wrocławiu w latach 1995–1999. W tym czasie zaczęła też interesować się śpiewem solowym. Swoje umiejętności wokalne rozwijała najpierw krótko w PSM II stopnia we Wrocławiu,  a następnie na Wydziale Wokalnym Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu w klasie śpiewu solowego prof. Ewy Czermak. Kierunek ten, o specjalności oratoryjno-pieśniarskiej i pedagogicznej, ukończyła z wyróżnieniem w roku 2005. Już wtedy śpiew zespołowy był jej główną pasją, dlatego w roku 2002 podjęła studia na Wydziale Edukacji Muzycznej tej samej uczelni. Techniki dyrygenckiej uczyła się w klasie dyrygentury chóralnej prof. Haliny Bobrowicz, a pracę magisterską dotyczącą techniki wokalnej w różnych stylach i epokach obroniła pod kierunkiem prof. Marty Kierskiej-Witczak, uzyskując w roku 2004 dyplom z wyróżnieniem. W okresie od października 2004 roku do sierpnia 2006 roku była słuchaczką Podyplomowych Studiów Chórmistrzowskich, podczas których uczyła się od takich pedagogów, jak prof. Elżbieta Wtorkowska, prof. Ryszard Handke, prof. Benedykt Błoński, prof. Jerzy Kurcz, czy ks. prof. Kazimierz Szymonik.

DZIAŁALNOŚĆ ARTYSTYCZNA I PROGRAMOWA

Przygodę z chóralistyką rozpoczęła w Chórze Mieszanym Liceum Ogólnokształcącego w Głubczycach pod dyrekcją Tadeusza Eckerta. W latach 1995–1999 była członkiem Polsko-Niemieckiej Akademii Chóralnej „In terra pax”. W latach 1993–1994 jako chórzystka, a w latach 1995–1999 jako instruktor głosowy podpatrywała, jak pracują znakomici dyrygenci: Jan Szyrocki (dyrektor artystyczny Festiwalu
i Akademii), Werner Pfaff, Volker Schmidt-Gertenbach, Harold Lenselink i Don James.

W 1999 roku założyła chór „Con Amore” przy Zespole Szkół nr 1 we Wrocławiu, z którym pracowała do 2002 roku. W tym krótkim czasie swojej działalności Zespół uczestniczył w Dolnośląskich Regionalnych Eliminacjach do Konkursu Chórów a cappella Dzieci i Młodzieży Szkolnej w Bydgoszczy, dwukrotnie uzyskując Dyplom Laureata etapu regionalnego (w latach 2000 i 2001), a w finale tego konkursu w 2001 roku otrzymał Wyróżnienie. W ciągu ponad trzech lat pracy w Zespole Szkół nr 1 oraz należącym do niego XXII Liceum Ogólnokształcącym  w charakterze nauczyciela biologii, muzyki oraz dyrygenta chóru zorganizowała wiele koncertów oraz spotkań popularyzujących wśród nastolatków chór, jako alternatywną formę spędzania czasu.

W roku 2000 założyła Kameralny Chór Akademii Medycznej (obecnie Chór Medici Cantantes Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu), z którym do końca 2014 roku zdobyła ponad 50 nagród i wyróżnień w konkursach w kraju i za granicą, przygotowała chór do wielu dzieł wokalno-instrumentalnych oraz nagrała 4 albumy płytowe. Zespół wielokrotnie zdobywał Grand Prix, a Agnieszka Franków-Żelazny nagrodę dla najlepszego dyrygenta.

Od czerwca 2006 roku jest dyrektorem artystycznym utworzonego z inicjatywy Andrzeja Kosendiaka Chóru Narodowego Forum Muzyki (wcześniejsza nazwa – Chór Filharmonii Wrocławskiej) – obecnie jednego z najlepszych chórów w Europie. Przygotowała zespół do 18 nagrań płytowych, spośród których dwa otrzymały najbardziej prestiżową polska nagrodę fonograficzną – Fryderyk (2017, 2019).

W okresie od stycznia do lipca 2013 roku była opiekunem artystycznym Chóru Polskiego Radia, reaktywując Zespół i wprowadzając go na powrót na polską scenę muzyczną. Występowała jako dyrygent lub chórmistrz gościnny takich zespołów, jak: Gabrieli Consort, NFM Filharmonia Wrocławska, NFM Orkiestra Leopoldinum, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Sudeckiej, Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Opolskiej, Wrocławski Zespół Solistów Ricordanza, Orkiestra Kameralna Akademii Muzycznej we Wrocławiu, Chór Festiwalowy Międzynarodowego Festiwalu Wratislavia Cantans, Chór Filharmonii Śląskiej, Chor der Bamberger Symphoniker, Schleswig-Holstein Festival Choir, Chór Teatru Wielkiego w Poznaniu czy Kaunas State Choir, Coral Juvenil do Guri. Jest również pomysłodawczynią i dyrektorem artystycznym Polskiego Narodowego Chóru Młodzieżowego, projektu edukacyjnego działającego od 2013 roku. W styczniu 2015 roku objęła funkcję dyrektora programowego projektu Akademia Chóralna spójnego projektu wspierania rozwoju chóralistyki polskiej od chórów przedszkolnych, aż po przygotowanie młodych śpiewaków do pracy w zespołach zawodowych. Współpracując z najlepszymi chórmistrzami w Polsce oraz z ośrodkami kształcącymi dyrygentów projekt oferuje koncerty, konkursy, warsztaty dla chórów i dyrygentów, konferencje oraz publikuje materiały metodyczne i repertuarowe.

Jako chórmistrz współpracowała z takimi dyrygentami jak Ivan Fischer, Paul McCreesh, Krzysztof Penderecki, Jacek Kaspszyk, Adrej Boreyko, Jerzy Maksymiuk, Giovanni Antonini, Steven Layton, James Macmillan, Alexander Libreich, Tonu Kaliuste, Gabriel Chmura, Zbigniew Preisner.

Prawykonała wiele utworów muzyki chóralnej i wokalno-instrumentalnej m.in. takich kompozytorów jak Krzysztof Penderecki, Agata Zubel, Roxanna Panufnik, Rafał Augustyn, Paweł Łukaszewski.

W latach 2013-2016 pełniła funkcję kuratora priorytetu „Muzyka” Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016, w ramach której odbyło się blisko 1000 wydarzeń muzycznych integrujących środowisko wrocławskie, a jednocześnie pokazujących niezwykłą różnobarwność i różnorodność tego wyjątkowego miasta

DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNA I NAUKOWA

Od 2004 roku pracuje w Akademii Muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu, obecnie na stanowisku profesora nadzwyczajnego, gdzie prowadzi klasę dyrygentury chóralnej, Chór im. S. Krukowskiego oraz metodykę śpiewu zbiorowego. Jest promotorem i recenzentem prac licencjackich i magisterskich oraz recenzentem rozpraw doktorskich. Swoją rozprawę habilitacyjną, obronioną w roku 2013, poświęciła aspektom wykonawczym w Motetach Jana Sebastiana Bacha.

Ważną część działalności naukowej Agnieszki Franków-Żelazny stanowi udział w konferencjach oraz publikacje referatów. Jest inicjatorem i kierownikiem naukowym konferencji naukowo-artystycznej „Chór wczoraj, dziś, jutro” organizowanej we współpracy Narodowego Forum Muzyki z Akademią Muzyczną we Wrocławiu.

Często jest zapraszana do konsultacji wokalnych dla chórów i dyrygentów oraz do komisji jurorskich konkursów chóralnych i wokalnych.

W swoim dorobku posiada 18 nagranych płyt oraz ponad 70 nagród indywidualnych i zespołowych, w tym I nagrodę oraz dwie nagrody specjalne w Ogólnopolskim Konkursie Dyrygentury Chóralnej (2004), I miejsce etapu dolnośląskiego Konkursu na Najlepszego Studenta Rzeczpospolitej Polskiej Primus Inter Pares (2004), Odznakę Honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” (2008), Wrocławską Nagrodę Muzyczną (2010), Nagrodę Internautów w konkursie Człowiek Roku 2011, Nagrodę „Iuvenes Wratislaviae” Polskiej Akademii Nauk (2012), Brązowy Medal Zasłużony dla Kultury Polskiej – Gloria Artis (2014), a także Fryderyka 2017 i 2019. W 2018 roku programowany przez nią projekt Akademia Chóralna otrzymał nominację do Nagrody „Koryfeusz Muzyki Polskiej”. Wystąpiła w 19 krajach Europy, w Stanach Zjednoczonych, Izraelu i Brazylii. Zrealizowała ponad 1000 utworów chóralnych oraz ponad 250 wokalno-instrumentalnych.

Agnieszka Franków-Żelazny jest pełną entuzjazmu i energii osobą, o wielkiej wrażliwości muzycznej, dla której praca z chórem jest ogromną pasją i życiowym wyzwaniem. Poświęca się zarówno pracy z chórami w tworzeniu najlepszej jakości artystycznej, jak i kształceniu nowych dyrygentów i nauczycieli wpływających na gusta i potrzeby muzyczne przyszłych pokoleń i oddanych idei umuzykalniania młodego człowieka.